กลับมากับตอนที่ 3 ว่าด้วยเรื่อง frequency response และ distortion
ความเดิมตอนที่แล้ว EP1 ของแท้ ไม่แท้ https://www.facebook.com/groups/791461357947350/permalink/1872169166543225/ EP2 filter ไม่ filter https://www.facebook.com/groups/791461357947350/permalink/1873899479703527/
รอบนี้ผมได้ TB21 ชิบแท้มาแล้ว เดี๋ยวจะเอามาเทียบกับ TB1 ที่ mod มาจากบ้านหมอ (แน่นอนชิปจีน) ว่าต่างกันอย่างไร
และไหน ๆ ก็ไหน ๆ เอาแอมป์ตัวอื่น ๆ ที่ใช้อยู่มาวัดด้วยเลยละกัน
และวันนี้ก็ต้องขอขอบคุณ Tonehub Studio เช่นเคยที่มาให้ข้อมูลและช่วยวัด ฝากติดตามผลงานที่ https://www.youtube.com/@tonehubstudio
อุปกรณ์ที่ใช้วัด โน๊ตบุค Asus Zen Book ไม่เสียบสายชาร์จ Audio Interface: Apogee duet 3 การเชื่อมต่อดังภาพ Power supply ของแอมป์ทั่วไปจะใช้เป็น power supply 19V บ้าน ๆ จาก Shoppee ถ้าตัวไหนใช้ power supply ตัวอื่นจะระบุอีกที
ทุกครั้งที่ทดสอบจะพยายามหมุนความดังของแอมป์ให้เท่ากับความดังจากสาย Reference ความดังสูงสุดจะอยู่ประมาณ -5 dbFs (ขออภัยที่ยังไม่สามารถทำให้เป็น 0 dbFs ได้) ดังนั้นความดังที่วัดของแอมป์แต่ละตัวจะไม่เท่ากัน แต่จะห่างกันไม่มาก
และในการวัดถ้าแอมป์ตัวไหนปรับ Eq หรือ Treble Bass ได้ ผมจะพยายามปรับให้ flat ที่สุดก่อนวัดเสมอ
ถ้าท่านใดเห็นว่าควรปรับปรุงวิธีการวัดอย่างไรก็คอมเม้นต์ได้นะครับ
เอาหละงั้นมาเริ่มวัดกันเลย เริ่มจากแอมป์ตัวแรก ขอเป็นตัวมีมาตรฐานหน่อย เพื่อเป็นตัวอย่าง
CAMBRIDGE AUDIO CXA80 INTEGRATED AMPLIFIER ภาพแรกของแอมป์แต่ละตัว ด้านบนจะเป็นรูปผลิตภัณฑ์ กราฟด้านล่างเป็น Frequency Response หรือ FR ปกติแล้วแอมป์ที่มามาตรฐานเราจะคาดหวังให้กราฟนี้เป็นเส้นตรงตั้งแต่ 20-20k Hz
มารู้ภายหลังว่าตอน sweep ลืมปรับค่าควาทแรงเป็น 0 ตอนนี้เป็น -12dBFs เลยจะต่ำกว่า -10dB นิดหน่อย
รูปที่สอง กราฟด้านบนจะเป็น distortion หรือความบิดเบือนคือเมื่อสั่งให้เล่นเสียงที่ความถี่นี้ จะต้องไม่มีเสียงความถี่อื่นออกมา ถ้ามีมากค่าก็จะสูง ถ้ามีน้อยค่าก็จะต่ำ และถ้าต่ำกว่า noise floor ก็จะกลายเป็นสีเทา distortion ที่วัดจะมีหลาย order เช่น 2nd order, 3rd order ไปเรื่อยๆ จนถึง 9th order ซึ่งขอไม่พูดถึงใน EP นี้ และจะมี distortion รวมของทุก order เรียกว่า Total Hamonic Distortion หรือ THD นั่นเอง จากในกราฟจะเป็นเส้นบนสุดประมาณ -20dB เรียกว่าเส้น Fundamental เส้นที่สองลองลงมาจะเป็น THD จากรูปจะเห็นสองเส้นซ้อนๆ กันอยู่ เส้นหนึ่งเป็น THD อีกเส้นเป็น 2nd order
เนื่องจากการวัดแต่ละครั้งยังไม่สามารถวัดที่ระดับสัญญาณเดียวกันได้ เวลาดูกราฟนี้เลยอยากให้ดูส่วนแตกต่างระหว่างเส้น Fundamental และ THD เป็นหลักครับ
กราฟด้านล่าง คือ Fast Fourier Transform หรือ FFT ถ้าใครเป็นช่างอิเล็กทรอนิคก็คงจะคุ้นฟังชันก์นี้ของ oscilloscope กันดี ในทาง audio จะนิยมวัดค่านี้โดยส่งสัญญาณ 1kHz ไปแล้วดูว่ามี distortion หรือ harmonic ที่ไหนบ้าง
ส่วนที่น่าสนใจของกราฟนี้คือจะเห็นว่ามี harmonic ของ 50 Hz ซึ่งเป็นความถี่ของไฟบ้านด้วย หรือบ้างก็ว่าโดนเหนี่ยวนำจากเครื่องใช้ไฟฟ้าใกล้ๆ ได้เหมือนกัน
กลับมาที่รุ่นน้องตัวเล็กๆ C50L เป็นชิปจีน ไม่มี filter กำลังขับ 50Wx2 จาก FR จะเห็นเส้นสั่นๆ และมี boost bass ขึ้นมาประมาณ 8 dB ส่วนเสียงสูงเห็นเส้นหนาๆ เป็นสัญญาณที่ไม่ดีเท่าไหร่
มาดู distortion จะเห็นว่าสูงกว่า CXA80 มาก
THD ประมาณ 20% เลย
และ Harmonic ของ 50 Hz เต็มไปหมด
ตัวต่อมา MT21 เป็นชิปจีน ไม่มี filter กำลังขับ 50Wx2 + 100W สภาพคล้ายๆ C50L แต่เส้นหนาๆ หยักๆ เยอะกว่ามาก
Distortion ไม่ได้ต่างจาก C50L ซักเท่าไหร่
TB-21 ชิป 3116D2 แท้ๆ
มี filter กำลังขับ 50Wx2 + 100W
RF มี roll off ย่านสูงและต่ำบ้างประมาณ -2 ถึง -3 db
Distortion เทียบกับสองตัวก่อนแล้วดีขึ้นเยอะ THD สูงสุดอยู่ที่ 0.195%
TB-21 ชิปจีน แท้ๆ โมด์มาจากบ้านหม้อ มี filter กำลังขับ 50Wx2 + 100W RF มี roll off มากกว่าของแท้หน่อย อยู่ที่ประมาณ -4 ถึง -6 db
Distortion มากกว่าตัวแท้ THD สูงสุดอยู่ที่ 0.318% และมี noise ย่าน sub bass สูงกว่าด้วย
ตัวต่อมา ตัวนี้ผมชอบมาก ใช้งานสนุกดี ต่อแอป streaming อย่าง Spotify หรือ Tidal ตรงๆ ได้เลย และสั่งให้เล่นเพลงพร้อมๆ กันหลายๆ ตัวผ่าน LAN network ได้อีกด้วย
Arylic Up2Stream Amp 2.1 50Wx2 + 100W ชิปเป็น 3115D2
RF จะเห็นมี roll off ที่ bass เพราะเป็น amp 2.1 ถ้าจะปรับต้องซื้อแอปจาก Arylic เพิ่ม ซึ่งตอนนี้ผมยังไม่มีงบ ถ้าใครสนใจแล้วไม่มี subwoofer ผมแนะนำให้ซื้อ 2.0 ไปจะดีกว่า
ตรงย่านสูงมีแอบสั่นนิดๆ
THD สูงสุดที่ 0.176% พอๆ กับ TB-21 แต่เฉลี่ยแล้วดีกว่า
มาถึงตัวสุดท้ายของวันนี้ Fosi V3 300Wx2 ชิป TPA3255 ตัวเดียวกับตระกูล AS21 ไม่มีพัดลม ใช้เคสในการระบายความร้อน
RF มองผ่านๆ แทบเห็น เกือบจะเรียบเหมือน CXA80 แบบมียกย่านแหลมนิด ๆ เห็นใน audio science review (ASR) บอกว่าขึ้นอยู่กับ load ถ้า 8 ohm จะยกขึ้น ถ้า 4 จะตกลงเล็กน้อย
Distortion คือเงียบเลยผมวัดได้น้อยกว่า 0.004% จากที่เขาเครมไว้ที่ 0.001% ซึ่งยังไงก็ดีมากแล้ว
