จาก post ของคุณ Sammey’Black Hi End https://www.facebook.com/groups/791461357947350/permalink/1993485041078303/
ก็ยังมีคำถามนึงที่คนน่าจะสงสัยกันนั่นคือ ถ้าจะ boost bass เราควรจะ boost ที่ไหนดี กี่ Hz ถึงกี่ Hz แล้วควรจะบูสเท่าไหร่ เอาหละวันนี้ฉลองวันแรงงาน ผมจะลองให้คุณลองหาคำตอบด้วยตัวคุณเองดู
- ก่อนเริ่ม
วันนี้เราจะมาทดลองฟังเสียงในความถี่ต่าง ๆ ดู แต่ก่อนอื่นเราจะต้องมีอุปกรณ์
การทดลองวันนี้จะต้องใช้คอมพิวเตอร์ หรือ PC เป็น OS อะไรก็ได้ ไม่แน่ใจว่า tablet ที่เสียบ mouse ได้จะใช้ได้ไหม
อุปกรณ์อีกอย่างที่ต้องเตรียมคือ ลำโพงที่สามารถเล่น deep bass ได้ ข้อให้ลงได้อย่างน้อย ๆ 40 Hz ไม่อย่างนั้นอาจจะไม่เห็นผลการทดลองซักเท่าไหร่ ไม่ก็อีกทางหนึ่งคือใช้หูฟังตระกูล IEM หรือ Over ear (ไม่แนะนำ earbud เพราะมันจะลงไม่ถึง)
จากนั้นก็ต้องมีโปรแกรม Spectrum ที่ปรับ EQ ง่าย ๆ ซึ่งอันนี้ผมเตรียมไว้ให้แล้ว เป็นเว็ปแอปที่ผมเขียนขึ้นมาเอง (ใครจะเอาไปเขียนต่อก็ได้นะโค้ดอยู่บน github แล้ว แค่ license เป็น AGPL) โปรแกรมตั้งใจให้ใช้บน PC เลยไม่ได้เขียนเผื่อใช้บนมือถือไว้ และวันนี้เดี๋ยวผมจะมาสอนวิธีใช้งาน และอธิบายชนิดของ filter ด้วยเลย
ลิงค์ https://longman694.github.io/audio-spectrum-eq/ โค้ด https://github.com/longman694/audio-spectrum-eq/
- เพลงสำหรับเปิดทดสอบวันนี้
เพลงแรก (จริง ๆ เรียกไฟล์ดีกว่า) เป็น drum track
Exercise-1-Drums.mp3 https://drive.google.com/file/d/1GJN6FyjhrZYtdCY5n3OJNe_5NF5Be-h7/view?usp=drive_link
เพลงที่สองจากเว็ปโหลดเพลงฟรี - ลิขสิทธิ์ Creative Commons ใช้ได้ถูกกฎหมาย Bliss by Luke Bergs
Luke-Bergs-Bliss(chosic.com).mp3 https://www.chosic.com/download-audio/27880/
- ทดลองใช้โปรแกรม
เอาหละใครยังไม่เปิดเข้าโปรแกรม เข้าผ่านลิงค์นี้ได้เลย https://longman694.github.io/audio-spectrum-eq/
เพราะเข้ามาก็จะมีปุ่ม Choose file ให้คุณกดเพื่อโหลดไฟล์เพลงขึ้นมา
ลองเปิดไฟล์ Luke-Bergs-Bliss(chosic.com).mp3 ที่ download ไว้ก่อนหน้านี้ได้เลย
- เพลงก็จะถูกเล่นขึ้นมา
จากนี้ผมขออธิบายหน้าตาโปรแกรมเล็กน้อย
- ปุ่ม play / pause
- แถบเลื่อนตำแหน่งเพลง
- ปุ่มปรับเสียง
- ปิดเพลง เพื่อเลือกเพลงอื่น
- ตั้งค่า filter
- ตั้งค่า filter แบบใช้ mouse ลาก
- ชนิดของ filter
เลข 12 กับ 24 จะเป็นตัวบอกความชันของ filter หรือเรียกว่า order ก็ได้ โดน 12 คือ -12dB ต่อ octave หรือ 2nd order 24 คือ -24dB ต่อ octave หรือ 4th order
LP คือ Low Pass ปล่อยความถี่ต่ำผ่าน HP คือ High Pass ปล่อยความถี่สูงผ่าน LS คือ Low shelf เพิ่ม-ลดเสียงที่ต่ำกว่าความถี่ที่กำหนด HS คือ High shelf เพิ่ม-ลดเสียงที่สูงกว่าความถี่ที่กำหนด PK คือ Peak filter ลดหรือเพิ่มความดังของความถี่ที่กำหนด NT คือ notch filter คือเอาความถี่ที่กำหนดออก (ลดเสียงลงจนหายไปเลย)
- ตัวแปรของ filter
Filter คือชนิด filter Freq คือควาถี่ของ filter Gain คือ เพิ่มลดเสียงกี่ dB Q คือความกว้างของ filter ค่าทั้งสี่สามารถแก้ไขได้โดยกดไปที่ค่าที่ต้องการแก้ไข
วงกลมสีเทาคือ filter ที่ปิดการใช้งานอยู่ กดไปที่วงกลมสีเทาหนึ่งครั้งก็จะกลายเป็นสีเหลืองซึ่งบอกว่ากำลังเลือก filter นั้นอยู่ และตัวอักษรของ filter นั้นก็จะสว่างขึ้นเพื่อบอกว่าเปิดใช้งานแล้ว วงกลมสีขาวคือ filter อื่นที่เปิดอยู่ แต่ไม่ได้เลือก ส่วน filter ที่ยังไม่มีลงกลมคือ filter ที่ยังไม่เปิดใช้งาน สามารถเปิดใช้งานได้ด้วยการกดเลือกชนิด filter
เลขวงกลมในกราฟจะบอกว่าตรงกับ filter ไหนบนตาราง เราสามารถคลิดค้างที่วงกลมนี้แล้วลากเพื่อปรับ filter ได้เลย
- ก่อนเริ่ม สำคัญมาก ผมขอให้ลดเสียงลงซักครึ่งหนึ่งก่อนครับเพื่อป้องกันการ clipping จากนั้นไปเพิ่มเสียงที่ภาคขยาย ให้อยู่ในระดับเสียงที่ฟังปกติ
- เริ่มทดลองกันเลย เอาหละลองเล่นกันเลยอันดับแรกผมอยากให้คุณลองตั้ง filter ดังนี้
Filter PK12
Freq ~400Hz
Gain ~12dB
Q 1.0
เอาหละคุณได้ยินเสียงอย่างไร ลองกดเปิดปิด filter เพิ่อเปรียบเทียบดู ตอบในคอมเมนต์ของภาพได้เลย เฉยอยู่รูปถัดไป
- เฉลยข้อที่แล้ว มีใครได้ยินเสียงก้อง ๆ เหมือนมีกล่องมาครอบไหมครับ
ต่อมาลองเปลี่ยน Freq มาที่ 250 Hz กันครับ
Filter PK12
Freq ~250Hz
Gain ~12dB
Q 1.0
ตอบในคอมเมนต์ไต้ภาพ หรือจะตอบในใจก็ได้ ก่อนดูเฉลย
- เฉลยข้อที่แล้ว รู้สึกเสียงบวม ๆ กันไหมครับ
ต่อมาลองเปลี่ยน Freq มาที่ 125 Hz กันครับ
Filter PK12
Freq ~125Hz
Gain ~12dB
Q 1.0
ตอบก่อนดูเฉลย
- เฉลยข้อที่แล้ว ในย่านนี้คุณต้องได้ยินเสียง impact ของกระเดื่อง เสียงแน่น ๆ
ต่อมาลองเปลี่ยน Freq มาที่ 63 Hz กันครับ
Filter PK12
Freq ~63Hz
Gain ~12dB
Q 1.0
ตอบก่อนดูเฉลย
- เฉลยข้อที่แล้ว คุณรู้สึกไหมครับว่าเสียงเบสมันกระหึ่มขึ้น (ถึง impact จะไม่เท่ากับตอน 125 Hz)
นั่นแหละครับ คิดว่าควรจะเริ่ม boost bass ที่ความถี่เท่าไหร่กันดีครับ
อันนี้ผมต้องบอกว่าแล้วแต่ความชอบแต่ละคนหละครับ แค่ไม่สูงเกินไปจนทำให้เกิดเสียงบวม ๆ ออกมาก็พอ แต่ถ้าเป็นผม ผมจะ boost ด้วยเริ่มต้นแถว ๆ 125 Hz แหละครับ และใช้ Low shelf filter boost ย่านต่ำทุกย่านไปเลย
เอาหละผมขอจบตอนนี้ไว้เท่านี้ก่อน ไว้ตอนต่อไปเดี๋ยวจะมาดู ว่าจริง ๆ แล้วมีหลักการอะไรไหมว่าต้อง boost ความดังเท่าไหร่อย่างไร
ระหว่างนี้ก็ลองเล่นกับเพลงอื่นดูครับ เพลงเสียงร้องผู้ชายบ้าง ผู้หญิงบ้าง เพลงบรรเลงบ้าง ลองปรับ EQ และแสดงความเห็นมาได้ครับว่าเท่าไหร่แล้วรู้สึกว่าบวม ปรับเท่าไหร่กำลังดี
ในตอนนนี้ผมขอลาไปเท่านี้ก่อนครับ
